โรคเบาหวานชนิดที่ 2 (Type 2 diabetes) ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในผู้ใหญ่เท่านั้น ในปัจจุบันพบว่า เด็กและวัยรุ่นก็มีโอกาสเป็นโรคนี้มากขึ้น ซึ่งเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญเพราะเกี่ยวข้องกับน้ำหนักเกิน โรคหัวใจ และปัญหาสุขภาพในระยะยาว
ล่าสุดมีผลการศึกษาใหญ่ที่น่าสนใจเกี่ยวกับยาใหม่ชื่อ Tirzepatide ซึ่งพบว่ามีประสิทธิภาพดีทั้งในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และ ช่วยลดน้ำหนักในเด็ก/วัยรุ่นที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2
Tirzepatide เป็นยาฉีดที่ออกฤทธิ์คล้ายกับฮอร์โมนในร่างกาย 2 ตัว ที่ช่วยจัดการระดับน้ำตาลและความอยากอาหาร
1. GLP-1 (Glucagon-like peptide-1) – ช่วยให้ตับอ่อนหลั่งอินซูลินมากขึ้นเมื่อระดับน้ำตาลสูง และลดการปล่อยฮอร์โมนที่เพิ่มน้ำตาลในเลือด ช่วยให้รู้สึกอิ่มนานขึ้น.
2. GIP (Glucose-dependent insulinotropic polypeptide) – ช่วยส่งเสริมการหลั่งอินซูลิน และส่งผลต่อสมดุลพลังงานและน้ำหนัก
ยานี้จึงเรียกว่า “dual agonist” คือออกฤทธิ์ทั้งสองตัวพร้อมกัน ทำให้ได้ผลทั้งเรื่องน้ำตาลและน้ำหนัก
ประสิทธิภาพจากการศึกษาวิจัย
การศึกษาที่เรียกว่า SURPASS-PEDS ทดสอบการใช้ tirzepatide กับเด็กและวัยรุ่นที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 พบว่า
1. ลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้น
เด็ก/วัยรุ่นที่ได้รับ tirzepatide มี ระดับน้ำตาลเฉลี่ย HbA1c ลดลงอย่างชัดเจน มากกว่าเมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ใช้ยา.
2. ช่วยลดน้ำหนักและ BMI
Tirzepatide ยังทำให้ ดัชนีมวลกาย (BMI) และน้ำหนักตัวลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งเป็นผลดีต่อสุขภาพโดยรวมของเด็กและวัยรุ่นที่มักมีภาวะน้ำหนักเกินร่วมกับโรคเบาหวาน
ทั้งหมดนี้แสดงว่า tirzepatide ไม่เพียงแค่ควบคุมเบาหวาน แต่ยังช่วยลดน้ำหนัก ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการดูแลสุขภาพระยะยาว
ทำไมผลลัพธ์นี้จึงสำคัญ?
ปกติการรักษาเบาหวานชนิดที่ 2 ในวัยรุ่นมักใช้ยาเบาหวานทั่วไป และแนะนำให้ปรับพฤติกรรมอาหารร่วมกับการออกกำลังกาย แต่ ไม่ได้คุมระดับน้ำตาลและน้ำหนักได้ดีเสมอไป ซึ่งทำให้มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนในอนาคต
การที่ tirzepatide สามารถช่วยให้:
ระดับน้ำตาลใกล้เคียงหรืออยู่ในช่วงที่ดีขึ้น
รู้สึกอิ่มนานขึ้น ไม่หิวบ่อย
น้ำหนักลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
จึงถือเป็นความก้าวหน้าทางการแพทย์ที่สำคัญสำหรับคนที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ในวัยเด็กและวัยรุ่น
ผลข้างเคียงที่ควรรู้?
ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยจากยาในกลุ่มนี้ เช่น
คลื่นไส้
อาเจียน
ปวดท้อง หรือไม่สบายท้อง
ซึ่งมักเป็นระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง และส่วนใหญ่จะดีขึ้นเมื่อร่างกายปรับตัว
Tirzepatide จึงเป็นยาฉีดที่ช่วยจัดการโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และน้ำหนักตัวในเด็ก/วัยรุ่นได้ดี